تفسیر نمونه

روزى که همه را جمع مى کنند

آیه فوق تکمیلى براى آیات قبل و مقدمه اى براى آیات بعد است; زیرا در آیه گذشته پس از دستور به «ردّ تحیت» فرمود: خداوند حساب همه اعمال شما را دارد.

در این آیه، اشاره به مسأله رستاخیز و دادگاه عمومى بندگان در روز قیامت کرده و آن را با مسأله توحید و یگانگى خدا که رکن دیگرى از ایمان است مى آمیزد، و مى فرماید: «معبودى جز او نیست و به طور قطع در روز قیامت شما را دسته جمعى مبعوث مى کند، همان روز قیامتى که هیچ شک و تردیدى در آن نیست» (اللّهُ لا إِلهَ إِلاّ هُوَ لَیَجْمَعَنَّکُمْ إِلى یَوْمِ الْقِیامَةِ لا رَیْبَ فیهِ).

تعبیر به «یَجْمَعَنَّکُم» اشاره به این است که: قیامتِ همه افراد بشر در یک روز واقع خواهد شد، همان طور که در آخر سوره «مریم»، آیات 93 تا 95 نیز اشاره به این حقیقت شده که: تمام بندگان خدا اعم از ساکنان زمین و ساکنان کرات دیگر همه در یک روز مبعوث مى شوند.

تعبیر به لا رَیْبَ فِیْهِ: «هیچ تردیدى در آن نیست» در مورد روز قیامت در این آیه و چندین مورد دیگر از آیات قرآن، در حقیقت اشاره به دلائل قطعى و مسلّمى است که از وجود چنین روزى خبر مى دهد، مانند: «قانون تکامل»، «حکمت و فلسفه آفرینش» و «قانون عدالت پروردگار» که در بحث معاد، مشروحاً ذکر شده است.

و در پایان براى تأکید مطلب مى فرماید: «کیست که راستگوتر از خدا باشد» (وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللّهِ حَدیثاً).

بنابراین، هر گونه وعده اى درباره روز قیامت و غیر آن مى دهد نباید نسبت به وفاى به آن جاى تردید باشد; زیرا دروغ، یا از جهل سرچشمه مى گیرد، یا از ضعف و نیاز، اما خداوندى که از همه آگاه تر و از همگان بى نیاز است، از هر کس راستگوتر است و اصولاً دروغ براى او مفهومى ندارد.

* * *