تفسیر نمونه

گمراهى دور و دراز

در آیات گذشته بحث هائى درباره افراد بى ایمان و با ایمان ذکر شده بود، در این آیات، به دسته اى دیگر اشاره مى کند که بدترین نوع کفر را انتخاب کردند.

آنها کسانى هستند که علاوه بر گمراهى خود، کوشش براى گمراه ساختن دیگران مى کنند.

آنها کسانى هستند که هم بر خود ستم روا مى دارند و هم بر دیگران; زیرا نه خود راه هدایت را پیموده اند و نه مى گذارند دیگران این راه را بپیمایند.

لذا در نخستین آیه مى فرماید: «کسانى که کافر شدند و مردم را از گام گذاشتن در راه خدا مانع گشتند، در گمراهى دور و درازى گرفتار شده اند» (إِنَّ الَّذینَ کَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبیلِ اللّهِ قَدْ ضَلُّوا ضَلالاً بَعیداً).

چرا این دسته دورترین افراد از جاده حقند؟! زیرا افرادى که مبلّغان ضلالتند، بسیار بعید به نظر مى رسد دست از راهى که خود به سوى آن دعوت مى کنند بردارند.

آنها کفر را با لجاجت و عناد آمیخته و در بیراهه اى گام گذاشته اند که از راه حق بسیار فاصله دارد.

* * *

در آیه بعد اضافه مى فرماید: آنها که کافر شدند و ستم کردند، هم ستم به حق کردند که آنچه شایسته آن بود انجام ندادند، هم ستم به خویش که خود را از سعادت محروم ساختند و در درّه ضلالت سقوط کردند و هم به دیگران ستم کردند که آنها را از راه حق باز داشتند.

چنین افرادى هرگز مشمول آمرزش پروردگار نخواهند شد و خداوند آنها را به هیچ راهى جز راه جهنم هدایت نمى کند، لذا مى فرماید:

«کسانى که کافر شدند و ستم نمودند، هرگز خدا آنها را نخواهد بخشید و آنها را هدایت نخواهد کرد» (إِنَّ الَّذینَ کَفَرُوا وَ ظَلَمُوا لَمْ یَکُنِ اللّهُ لِیَغْفِرَ لَهُمْ وَ لا لِیَهْدِیَهُمْ طَریقاً).

* * *

در آخرین آیه مى فرماید: «خدا این افراد را جز به سمت و طریق جهنم هدایت نخواهد کرد» (إِلاّ طَریقَ جَهَنَّمَ).

و مى افزاید: «آنها براى همیشه در دوزخ مى مانند» (خالِدینَ فیها أَبَداً).

آنها باید بدانند که این تهدید الهى صورت مى پذیرد; زیرا: «این کار براى خدا آسان است و قدرت بر آن دارد» (وَ کانَ ذلِکَ عَلَى اللّهِ یَسیراً).

همان طور که مشاهد مى کنیم: آیات فوق، درباره این دسته از کفار و مجازات آنها، تأکید خاصى دارد.

از یکسو ضلال آنها را ضلال بعید مى شمارد.

و از سوى دیگر با جمله «لَمْ یَکُنِ اللّهُ...» چنین مى فهماند که آمرزش آنها هرگز شایسته مقام خدا نیست.

و باز از سوى دیگر، تعبیر به «خلود» و تأکید آن با کلمه «أَبَداً» همه به خاطر این است که آنها علاوه بر گمراه بودن، کوشش در گمراهى دیگران دارند و این مسئولیت عظیمى است.

* * *