سورهٔ ۴۴ الدخان

بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ يَلْعَبُونَ آیهٔ ۹

ولی آنها در شکند و (با حقایق) بازی می‌کنند.

فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ آیهٔ ۱۰

پس منتظر روزی باش که آسمان دود آشکاری پدید آورد...

يَغْشَى النَّاسَ ۖ هَـٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ آیهٔ ۱۱

که همه مردم را فرامی‌گیرد؛ این عذاب دردناکی است!

رَّبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ آیهٔ ۱۲

(می‌گویند:) پروردگارا! عذاب را از ما برطرف کن که ایمان می‌آوریم.

أَنَّىٰ لَهُمُ الذِّكْرَىٰ وَقَدْ جَاءَهُمْ رَسُولٌ مُّبِينٌ آیهٔ ۱۳

چگونه: و از کجا متذکر می‌شوند با اینکه رسول روشنگر (با معجزات و منطق روشن) به سراغشان آمد!

ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ آیهٔ ۱۴

سپس از او روی گردان شدند و گفتند: «او تعلیم یافته‌ای دیوانه است!»

إِنَّا كَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِيلًا ۚ إِنَّكُمْ عَائِدُونَ آیهٔ ۱۵

ما عذاب را کمی برطرف می‌سازیم، ولی باز به کارهای خود بازمی‌گردید!

يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَىٰ إِنَّا مُنتَقِمُونَ آیهٔ ۱۶

(ما از آنها انتقام می‌گیریم) در آن روز که آنها را با قدرت خواهیم گرفت؛ آری ما انتقام گیرنده‌ایم!

وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ آیهٔ ۱۷

ما پیش از اینها قوم فرعون را آزمودیم و رسول بزرگواری به سراغشان آمد،

أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبَادَ اللَّهِ ۖ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ آیهٔ ۱۸

(و به آنان گفت: امور) بندگان خدا را به من واگذارید که من فرستاده امینی برای شما هستم!

وَأَن لَّا تَعْلُوا عَلَى اللَّهِ ۖ إِنِّي آتِيكُم بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ آیهٔ ۱۹

و در برابر خداوند تکبر نورزید که من برای شما دلیل روشنی آورده‌ام!

وَإِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمْ أَن تَرْجُمُونِ آیهٔ ۲۰

و من به پروردگار خود و پروردگار شما پناه می‌برم از اینکه مرا متهم کنید!

وَإِن لَّمْ تُؤْمِنُوا لِي فَاعْتَزِلُونِ آیهٔ ۲۱

و اگر به من ایمان نمی‌آورید، از من کناره‌گیری کنید (و مانع ایمان آوردن مردم نشوید)!

فَدَعَا رَبَّهُ أَنَّ هَـٰؤُلَاءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ آیهٔ ۲۲

(آنها هیچ یک از این پندها را نپذیرفتند، و موسی) به پیشگاه پروردگارش عرضه داشت: اینها قومی مجرمند!

فَأَسْرِ بِعِبَادِي لَيْلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ آیهٔ ۲۳

(به او دستور داده شد:) بندگان مرا شبانه حرکت ده که شما تعقیب می‌شوید!

وَاتْرُكِ الْبَحْرَ رَهْوًا ۖ إِنَّهُمْ جُندٌ مُّغْرَقُونَ آیهٔ ۲۴

(هنگامی که از دریا گذشتید) دریا را آرام و گشاده بگذار (و بگذر) که آنها لشکری غرق‌شده خواهند بود!

كَمْ تَرَكُوا مِن جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ آیهٔ ۲۵

(سرانجام همگی نابود شدند و) چه بسیار باغها و چشمه‌ها که از خود به جای گذاشتند،

وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ آیهٔ ۲۶

و زراعتها و قصرهای زیبا و گرانقیمت،

وَنَعْمَةٍ كَانُوا فِيهَا فَاكِهِينَ آیهٔ ۲۷

و نعمتهای فراوان دیگر که در آن (غرق) بودند!

كَذَٰلِكَ ۖ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِينَ آیهٔ ۲۸

اینچنین بود ماجرای آنان! و ما (اموال و حکومت) اینها را میراث برای اقوام دیگری قرار دادیم!

فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنظَرِينَ آیهٔ ۲۹

نه آسمان بر آنان گریست و نه زمین، و نه به آنها مهلتی داده شد!

وَلَقَدْ نَجَّيْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِينِ آیهٔ ۳۰

ما بنی اسرائیل را از عذاب ذلّت‌بار رهایی بخشیدیم؛

مِن فِرْعَوْنَ ۚ إِنَّهُ كَانَ عَالِيًا مِّنَ الْمُسْرِفِينَ آیهٔ ۳۱

از فرعون که مردی متکبر و از اسرافکاران بود!

وَلَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ عَلَىٰ عِلْمٍ عَلَى الْعَالَمِينَ آیهٔ ۳۲

ما آنها را با علم (خویش) بر جهانیان برگزیدیم و برتری دادیم،

وَآتَيْنَاهُم مِّنَ الْآيَاتِ مَا فِيهِ بَلَاءٌ مُّبِينٌ آیهٔ ۳۳

و آیاتی (از قدرت خویش) را به آنها دادیم که آزمایش آشکاری در آن بود (ولی آنان کفران کردند و مجازات شدند)!

إِنَّ هَـٰؤُلَاءِ لَيَقُولُونَ آیهٔ ۳۴

اینها [= مشرکان‌] می‌گویند:

إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِينَ آیهٔ ۳۵

«مرگ ما جز همان مرگ اول نیست و هرگز برانگیخته نخواهیم شد!

فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ آیهٔ ۳۶

اگر راست می‌گویید پدران ما را (زنده کنید و) بیاورید (تا گواهی دهند)!»

أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ أَهْلَكْنَاهُمْ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ آیهٔ ۳۷

آیا آنان بهترند یا قوم «تبّع» و کسانی که پیش از آنها بودند؟! ما آنان را هلاک کردیم، چرا که مجرم بودند!

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ آیهٔ ۳۸

ما آسمانها و زمین و آنچه را که در میان این دو است به بازی (و بی‌هدف) نیافریدیم!

مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ آیهٔ ۳۹

ما آن دو را جز بحق نیافریدیم؛ ولی بیشتر آنان نمی‌دانند!

إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ مِيقَاتُهُمْ أَجْمَعِينَ آیهٔ ۴۰

روز جدایی (حق از باطل) وعده‌گاه همه آنهاست!

يَوْمَ لَا يُغْنِي مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَيْئًا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ آیهٔ ۴۱

روزی که هیچ دوستی کمترین کمکی به دوستش نمی‌کند، و از هیچ‌سو یاری نمی‌شوند؛

إِلَّا مَن رَّحِمَ اللَّهُ ۚ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ آیهٔ ۴۲

مگر کسی که خدا او را مورد رحمت قرار داده، چرا که او عزیز و رحیم است!

إِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّومِ آیهٔ ۴۳

مسلّماً درخت زقّوم...

طَعَامُ الْأَثِيمِ آیهٔ ۴۴

غذای گنهکاران است،

كَالْمُهْلِ يَغْلِي فِي الْبُطُونِ آیهٔ ۴۵

همانند فلز گداخته در شکمها می‌جوشد؛

كَغَلْيِ الْحَمِيمِ آیهٔ ۴۶

جوششی همچون آب سوزان!

خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَاءِ الْجَحِيمِ آیهٔ ۴۷

(آنگاه به مأموران دوزخ خطاب می‌شود:) این کافر مجرم را بگیرید و به میان دوزخ پرتابش کنید!

ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِهِ مِنْ عَذَابِ الْحَمِيمِ آیهٔ ۴۸

سپس بر سر او از عذاب جوشان بریزید!

ذُقْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْكَرِيمُ آیهٔ ۴۹

(به او گفته می‌شود:) بچش که (به پندار خود) بسیار قدرتمند و محترم بودی!

إِنَّ هَـٰذَا مَا كُنتُم بِهِ تَمْتَرُونَ آیهٔ ۵۰

این همان چیزی است که پیوسته در آن تردید می‌کردید!

إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٍ آیهٔ ۵۱

(ولی) پرهیزگاران در جایگاه امنی قرار دارند،

فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ آیهٔ ۵۲

در میان باغها و چشمه‌ها؛

يَلْبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَقَابِلِينَ آیهٔ ۵۳

آنها لباسهایی از حریر نازک و ضخیم می‌پوشند و در مقابل یکدیگر می‌نشینند؛

كَذَٰلِكَ وَزَوَّجْنَاهُم بِحُورٍ عِينٍ آیهٔ ۵۴

اینچنین‌اند بهشتیان؛ و آنها را با «حور العین» تزویج می‌کنیم!

يَدْعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَاكِهَةٍ آمِنِينَ آیهٔ ۵۵

آنها در آنجا هر نوع میوه‌ای را بخواهند در اختیارشان قرارمی‌گیرد، و در نهایت امنیّت به سر می‌برند!

لَا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولَىٰ ۖ وَوَقَاهُمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ آیهٔ ۵۶

هرگز مرگی جز همان مرگ اوّل (که در دنیا چشیده‌اند) نخواهند چشید، و خداوند آنها را از عذاب دوزخ حفظ می‌کند؛

فَضْلًا مِّن رَّبِّكَ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ آیهٔ ۵۷

این فضل و بخششی است از سوی پروردگارت، این همان رستگاری بزرگ است!

فَإِنَّمَا يَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ آیهٔ ۵۸

ما آن [= قرآن‌] را بر زبان تو آسان ساختیم، شاید آنان متذکّر شوند!

فَارْتَقِبْ إِنَّهُم مُّرْتَقِبُونَ آیهٔ ۵۹

(امّا اگر نپذیرفتند) منتظر باش، آنها نیز منتظرند (تو منتظر پیروزی الهی و آنها منتظر عذاب و شکست)!