تفسیر نمونه

Surah آل عمران, Verses 50–51, آیت الله العظمی مکارم شیرازی

Back to the verses

این است راه راست

این آیات نیز، ادامه سخنان حضرت مسیح(علیه السلام) است، و در واقع بخشى از اهداف بعثت خود را شرح مى دهد، مى گوید: «من آمده ام تورات را تصدیق کنم و مبانى و اصول آن را تحکیم بخشم» (وَ مُصَدِّقاً لِما بَیْنَ یَدَیَّ مِنَ التَّوْراةِ).

«و نیز آمده ام تا پاره اى از چیزهایى که (بر اثر ظلم و گناه) بر شما تحریم شده بود (مانند ممنوع بودن گوشت شتر و پاره اى از چربى هاى حیوانات و بعضى از پرندگان و ماهى ها) بر شما حلال کنم» (وَ لاِ ُحِلَّ لَکُمْ بَعْضَ الَّذی حُرِّمَ عَلَیْکُمْ).

این جمله اشاره به چیزى است که در آیه 160 از سوره «نساء» آمده است که مى فرماید: فَبِظُلْم مِنَ الَّذینَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَیْهِمْ طَیِّبات أُحِلَّتْ لَهُمْ: «به خاطر ظلم و ستم یهود، پاره اى از نعمت هاى پاکیزه را که بر آنها حلال شده بود، تحریم کردیم» ولى با ظهور حضرت مسیح(علیه السلام) و به شکرانه ایمان به این پیامبر بزرگ، آن ممنوعیت ها برداشته شد.

پس از آن مى افزاید: «من نشانه اى از سوى پروردگارتان براى شما آورده ام» (وَ جِئْتُکُمْ بِآیَة مِنْ رَبِّکُمْ).

این تأکیدى است بر آنچه در آیه قبل، از زبان حضرت مسیح(علیه السلام) درباره معجزات او خواندیم، و اجمالى است از آن تفصیل.

و در پایان آیه چنین نتیجه گیرى مى کند: «بنابراین از (مخالفت) خداوند بترسید و مرا اطاعت کنید» (فَاتَّقُوا اللّهَ وَ أَطیعُونِ).

* * *

در آیه بعد، از زبان حضرت مسیح(علیه السلام) براى رفع هر گونه ابهام و اشتباه، و براى این که تولد استثنائى او را دستاویزى براى الوهیت او قرار ندهند، چنین نقل مى کند: «مسلماً خداوند پروردگار من و پروردگار شما است، پس او را پرستش کنید (نه من و نه چیز دیگر را) این راه راست» راه توحید و یکتاپرستى، نه راه شرک و دوگانه و چندگانه پرستى (إِنَّ اللّهَ رَبِّی وَ رَبُّکُمْ فَاعْبُدُوهُ هذا صِراطٌ مُسْتَقیمٌ).

در آیات دیگر قرآن نیز، کراراً مى خوانیم که حضرت مسیح(علیه السلام) روى مسأله عبودیت و بندگى خود در پیشگاه خدا، تکیه مى فرمود، و بر خلاف انجیل هاى تحریف یافته کنونى ـ که نقل مى کند: مسیح(علیه السلام) غالباً کلمه پدر را درباره خدا به کار مى برد ـ قرآن مجید کلمه «رَبّ» (پروردگار) و مانند آن را از او نقل مى کند، که دلیلى است بر نهایت توجه او نسبت به مبارزه با شرک، و یا دعوى الوهیت حضرت مسیح(علیه السلام)، و لذا تا زمانى که حضرت مسیح(علیه السلام) در میان مردم بود هیچ کسى جرأت پیدا نکرد، او را یکى از خدایان معرفى کند و حتى آثار تعلیمات مسیح(علیه السلام) در زمینه توحید، به منحرفان اجازه نداد تا دو قرن بعد از او نیز، عقاید شرک آلود خود را ظاهر سازند و به اعتراف محققان مسیحى مسأله تثلیث و اعتقاد به خدایان سه گانه از قرن سوم میلادى پیدا شد (شرح بیشتر در این زمینه در جلد چهارم، ذیل آیه 171 سوره «نساء» خواهد آمد).

Source and licence of this commentary

Source: Tafsir Nemooneh, Persian commentary of the Quran (quran.makarem.ir, office of Grand Ayatollah Naser Makarem Shirazi) · Office of Grand Ayatollah Naser Makarem ShiraziLicence: Notice of the publisher: use with mention of the source is permitted (not an open licence)

This commentary is its author’s understanding, not Siraj’s view.

Where in the source: https://quran.makarem.ir/fa/interpretation?sura=3&verse=50, text code 99a5f283f9d4

Details Source and licence of this commentary

Tafsir Nemooneh (تفسیر نمونه), the Persian commentary of the Quran written under Grand Ayatollah Naser Makarem Shirazi with a group of co-authors, as published on https://quran.makarem.ir/, the Quran and tafsir site of the office of آیت الله العظمی مکارم شیرازی: one page per ayah (/fa/interpretation?sura=…&verse=…). Part 01: surah 1 ayah 1 to surah 4 ayah 176, 372 passages. Terms: the footer notice of that site, «استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است.» (Use of the content with mention of the source is permitted.); a notice of the publisher, not an open licence. Passages: the site serves one commentary for a passage on the page of each of its ayahs; consecutive ayahs of one surah whose pages serve the same commentary form one record with that range. An ayah whose page serves no commentary of its own joins a neighbouring passage only when that passage quotes it. Changes: only the HTML markup of the commentary block was removed: block elements became paragraphs separated by one blank line, a line-break tag a line feed, inline tags gave their text unchanged; the character references (  « » >) were replaced by the characters they name; white space of the markup was collapsed to one space and dropped at the edges of a paragraph; the footnotes stay where the page has them, after the text, with their markers; nothing else was changed. Not taken: the ayah and its translation shown above the commentary. Retrieved 2026-10-16 to 2026-10-23: 6248 requests one at a time, at least 6 seconds apart (6236 answered 200, one per ayah); the list of the requests (raw/index.jsonl) has SHA-256 ad7f694f4fd24e1501a679a2db6df2c800c78c6d4d0773cf3a1e883e6fe16f4c.

Source
Tafsir Nemooneh, Persian commentary of the Quran (quran.makarem.ir, office of Grand Ayatollah Naser Makarem Shirazi)
Publisher
Office of Grand Ayatollah Naser Makarem Shirazi
Version of the source
retrieved-2026-10-16
Collection code
makarem-tafsir-nemooneh-2026-10-23-part01
Language and tradition
Persian, Twelver Shia
Approved for display
Number of texts
372
Open the source