نهج‌البلاغه، با ترجمهٔ فارسی، جلد ۱، حکمت‌ها، حکمت ۳۴۹: مرگ 2

وَقَالَ عَلَيهِ السَّلامُ

امام (عليه السلام) فرمود

مَنْ نَظَرَ فِي عَيْبِ نَفْسِهِ آشْتَغَلَ عَنْ عَيْبِ غَيْرِهِ، وَمَنْ رَضِيَ بِرِزْقِ آللّهِ لَمْ يَحْزَنْ عَلَى مَا فَاتَهُ، وَمَنْ سَلَّ سَيْفَ آلْبَغْيِ قُتِلَ بِهِ، وَمَنْ کَابَدَ آلْأُمُورَ عَطِبَ، وَمَنِ آقْتَحَمَ آللُّجَجَ غَرِقَ، وَمَنْ دَخَلَ مَدَاخِلَ آلسُّوءِ اتُّهِمَ.

هرکس به عيب خود بنگرد از عيب جويى ديگران بازمى ماند و هرکس به آنچه خدا به او روزى داده راضى شود درباره آنچه از دست داده اندوهناک نمى گردد، و آن کس که تيغ ستم برکشد (سرانجام) خودش با آن کشته مى شود وکسى که (بى مقدمه) به سراغ کارهاى سخت برود هلاک مى شود و هرکس خود را در گرداب هاى خطرناک بيفکند غرق مى شود و آن کس که در موارد سوءظن وارد شود متهم مى گردد.

وَمَنْ کَثُرَ کَلاَمُهُ کَثُرَ خَطَؤُهُ، وَمَنْ کَثُرَ خَطَؤُهُ قُلَّ حَيَاؤُهُ، وَمَنْ قَلَّ حَيَاؤُهُ قَلَّ وَرَعُهُ، وَمَنْ قَلَّ وَرَعُهُ مَاتَ قَلْبُهُ، وَمَنْ مَاتَ قَلْبُهُ دَخَلَ النَّارَ. وَمَنْ نَظَرَ فِي عُيُوبِ النَّاسِ، فَأَنْکَرَهَا، ثُمَّ رَضِيَهَا لِنَفْسِهِ، فَذلِکَ آلاَْحْمَقُ بِعَيْنِهِ وَآلْقَنَاعَةُ مَالٌ لاَ يَنْفَدُ. وَمَنْ أَکْثَرَ مِنْ ذِکْرِ آلْمَوْتِ رَضِيَ مِنَ آلدُّنْيَا بِالْيَسِيرِ، وَمَنْ عَلِمَ أَنَّ کَلاَمَهُ مِنْ عَمَلِهِ قَلَّ کَلاَمُهُ إِلاَّ فِيَما يَعْنِيهِ.

(امام (عليه السلام) فرمود:) آن کس که زياد سخن مى گويد زياد اشتباه مى کند و آن کس که زياد اشتباه کند حيائش کم مى شود و کسى که حيائش کم شود تقوايش نقصان مى يابد و کسى که تقوايش نقصان يابد قلبش مى ميرد وکسى که قلبش بميرد داخل آتش دوزخ مى شود. کسى که به عيوب مردم بنگرد و آن را بد شمرد ولى براى خويش آن را خوب بداند، احمق واقعى است و قناعت، سرمايه اى است فناناپذير و آن کس که فراوان ياد مرگ کند به اندکى از دنيا راضى مى شود. آن کس که بداند گفتارش جزء اعمال او محسوب مى شود سخن کم مى گويد مگر در آن جا که به او مربوط است.