سورهٔ ۳۷ الصافات

دُحُورًا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ آیهٔ ۹

آنها به شدّت به عقب رانده می‌شوند؛ و برای آنان مجازاتی دائم است!

إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ ثَاقِبٌ آیهٔ ۱۰

مگر آنها که در لحظه‌ای کوتاه برای استراق سمع به آسمان نزدیک شوند، که «شهاب ثاقب» آنها را تعقیب می‌کند!

فَاسْتَفْتِهِمْ أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَم مَّنْ خَلَقْنَا ۚ إِنَّا خَلَقْنَاهُم مِّن طِينٍ لَّازِبٍ آیهٔ ۱۱

از آنان بپرس: «آیا آفرینش (و معاد) آنان سخت‌تر است یا آفرینش فرشتگان (و آسمانها و زمین)؟! ما آنان را از گل چسبنده‌ای آفریدیم!

بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ آیهٔ ۱۲

تو از انکارشان تعجّب می‌کنی، ولی آنها مسخره می‌کنند!

وَإِذَا ذُكِّرُوا لَا يَذْكُرُونَ آیهٔ ۱۳

و هنگامی که به آنان تذکّر داده شود، هرگز متذکّر نمی‌شوند!

وَإِذَا رَأَوْا آيَةً يَسْتَسْخِرُونَ آیهٔ ۱۴

و هنگامی که معجزه‌ای را ببینند، دیگران را نیز به استهزا دعوت می‌کنند!

وَقَالُوا إِنْ هَـٰذَا إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ آیهٔ ۱۵

و می‌گویند: «این فقط سحری آشکار است!

أَإِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ آیهٔ ۱۶

آیا هنگامی که ما مُردیم و به خاک و استخوان مبدّل شدیم، بار دیگر برانگیخته خواهیم شد؟!

أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ آیهٔ ۱۷

یا پدران نخستین ما (بازمی‌گردند)؟!»

قُلْ نَعَمْ وَأَنتُمْ دَاخِرُونَ آیهٔ ۱۸

بگو: «آری، همه شما زنده می‌شوید در حالی که خوار و کوچک خواهید بود!

فَإِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ فَإِذَا هُمْ يَنظُرُونَ آیهٔ ۱۹

تنها یک صیحه عظیم واقع می‌شود، ناگهان همه (از قبرها برمی‌خیزند و) نگاه می‌کنند!

وَقَالُوا يَا وَيْلَنَا هَـٰذَا يَوْمُ الدِّينِ آیهٔ ۲۰

و می‌گویند: «ای وای بر ما، این روز جزاست!»

هَـٰذَا يَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِي كُنتُم بِهِ تُكَذِّبُونَ آیهٔ ۲۱

(آری) این همان روز جدایی (حقّ از باطل) است که شما آن را تکذیب می‌کردید!

احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَأَزْوَاجَهُمْ وَمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ آیهٔ ۲۲

(در این هنگام به فرشتگان دستور داده می‌شود:) ظالمان و همردیفانشان و آنچه را می‌پرستیدند...

مِن دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلَىٰ صِرَاطِ الْجَحِيمِ آیهٔ ۲۳

(آری آنچه را) جز خدا می‌پرستیدند جمع کنید و بسوی راه دوزخ هدایتشان کنید!

وَقِفُوهُمْ ۖ إِنَّهُم مَّسْئُولُونَ آیهٔ ۲۴

آنها را نگهدارید که باید بازپرسی شوند!

مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ آیهٔ ۲۵

شما را چه شده که از هم یاری نمی‌طلبید؟!

بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ آیهٔ ۲۶

ولی آنان در آن روز تسلیم قدرت خداوندند!

وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ آیهٔ ۲۷

(و در این حال) رو به یکدیگر کرده و از هم می‌پرسند...

قَالُوا إِنَّكُمْ كُنتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ الْيَمِينِ آیهٔ ۲۸

گروهی (می‌گویند: «شما رهبران گمراهی بودید که به ظاهر) از طریق خیرخواهی و نیکی وارد شدید امّا جز فریب چیزی در کارتان نبود)!»

قَالُوا بَل لَّمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ آیهٔ ۲۹

(آنها در جواب) می‌گویند: «شما خودتان اهل ایمان نبودید (تقصیر ما چیست)؟!

وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُم مِّن سُلْطَانٍ ۖ بَلْ كُنتُمْ قَوْمًا طَاغِينَ آیهٔ ۳۰

ما هیچ گونه سلطه‌ای بر شما نداشتیم، بلکه شما خود قومی طغیانگر بودید!

فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَا ۖ إِنَّا لَذَائِقُونَ آیهٔ ۳۱

اکنون فرمان پروردگارمان بر همه ما مسلّم شده، و همگی از عذاب او می‌چشیم!

فَأَغْوَيْنَاكُمْ إِنَّا كُنَّا غَاوِينَ آیهٔ ۳۲

ما شما را گمراه کردیم، همان گونه که خود گمراه بودیم!

فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ آیهٔ ۳۳

(آری) همه آنها [= پیشوایان و پیروان گمراه‌] در آن روز در عذاب الهی مشترکند!

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ آیهٔ ۳۴

ما این گونه با مجرمان رفتار می‌کنیم!

إِنَّهُمْ كَانُوا إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ آیهٔ ۳۵

چرا که وقتی به آنها گفته می‌شد: «معبودی جز خدا وجود ندارد»، تکبّر و سرکشی می‌کردند...

وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُو آلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍ آیهٔ ۳۶

و پیوسته می‌گفتند: «آیا ما معبودان خود را بخاطر شاعری دیوانه رها کنیم؟!»

بَلْ جَاءَ بِالْحَقِّ وَصَدَّقَ الْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۳۷

چنین نیست، او حقّ را آورده و پیامبران پیشین را تصدیق کرده است!

إِنَّكُمْ لَذَائِقُو الْعَذَابِ الْأَلِيمِ آیهٔ ۳۸

اما شما (مستکبران کوردل) بطور مسلّم عذاب دردناک (الهی) را خواهید چشید!

وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ آیهٔ ۳۹

و جز به آنچه انجام می‌دادید کیفر داده نمی‌شوید،

إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ آیهٔ ۴۰

جز بندگان مخلص خدا (که از این کیفرها برکنارند)!

أُولَـٰئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلُومٌ آیهٔ ۴۱

برای آنان [= بندگان مخلص‌] روزی معیّن و ویژه‌ای است،

فَوَاكِهُ ۖ وَهُم مُّكْرَمُونَ آیهٔ ۴۲

میوه‌ها (ی گوناگون پر ارزش)، و آنها گرامی داشته می‌شوند...

فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ آیهٔ ۴۳

در باغهای پر نعمت بهشت؛

عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَابِلِينَ آیهٔ ۴۴

در حالی که بر تختها رو به روی یکدیگر تکیه زده‌اند،

يُطَافُ عَلَيْهِم بِكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍ آیهٔ ۴۵

و گرداگردشان قدحهای لبریز از شراب طهور را می‌گردانند؛

بَيْضَاءَ لَذَّةٍ لِّلشَّارِبِينَ آیهٔ ۴۶

شرابی سفید و درخشنده، و لذّتبخش برای نوشندگان؛

لَا فِيهَا غَوْلٌ وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنزَفُونَ آیهٔ ۴۷

شرابی که نه در آن مایه تباهی عقل است و نه از آن مست می‌شوند!

وَعِندَهُمْ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ عِينٌ آیهٔ ۴۸

و نزد آنها همسرانی زیبا چشم است که جز به شوهران خود عشق نمی‌ورزند.

كَأَنَّهُنَّ بَيْضٌ مَّكْنُونٌ آیهٔ ۴۹

گویی از (لطافت و سفیدی) همچون تخم‌مرغهایی هستند که (در زیر بال و پر مرغ) پنهان مانده (و دست انسانی هرگز آن را لمس نکرده است)!

فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ آیهٔ ۵۰

(در حالی که آنها غرق گفتگو هستند) بعضی رو به بعضی دیگر کرده می‌پرسند...

قَالَ قَائِلٌ مِّنْهُمْ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٌ آیهٔ ۵۱

کسی از آنها می‌گوید: «من همنشینی داشتم...

يَقُولُ أَإِنَّكَ لَمِنَ الْمُصَدِّقِينَ آیهٔ ۵۲

که پیوسته می‌گفت: آیا (به راستی) تو این سخن را باور کرده‌ای...

أَإِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَدِينُونَ آیهٔ ۵۳

که وقتی ما مُردیم و به خاک و استخوان مبدّل شدیم، (بار دیگر) زنده می‌شویم و جزا داده خواهیم شد؟!»

قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ آیهٔ ۵۴

(سپس) می‌گوید: «آیا شما می‌توانید از او خبری بگیرید؟»

فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ آیهٔ ۵۵

اینجاست که نگاهی می‌کند، ناگهان او را در میان دوزخ می‌بیند.

قَالَ تَاللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرْدِينِ آیهٔ ۵۶

می‌گوید: «به خدا سوگند نزدیک بود مرا (نیز) به هلاکت بکشانی!

وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ الْمُحْضَرِينَ آیهٔ ۵۷

و اگر نعمت پروردگارم نبود، من نیز از احضارشدگان (در دوزخ) بودم!

أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ آیهٔ ۵۸

(سپس به یاران خود می‌گوید: ای دوستان!) آیا ما هرگز نمی‌میریم (و در بهشت جاودانه خواهیم بود)،

إِلَّا مَوْتَتَنَا الْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ آیهٔ ۵۹

و جز همان مرگ اول، مرگی به سراغ ما نخواهد آمد، و ما هرگز عذاب نخواهیم شد.

إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ آیهٔ ۶۰

راستی این همان پیروزی بزرگ است!

لِمِثْلِ هَـٰذَا فَلْيَعْمَلِ الْعَامِلُونَ آیهٔ ۶۱

آری، برای مثل این، باید عمل‌کنندگان عمل کنند!

أَذَٰلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّومِ آیهٔ ۶۲

آیا این (نعمتهای جاویدان بهشتی) بهتر است یا درخت (نفرت‌انگیز) زقّوم؟!

إِنَّا جَعَلْنَاهَا فِتْنَةً لِّلظَّالِمِينَ آیهٔ ۶۳

ما آن را مایه درد و رنج ظالمان قرار دادیم!

إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ آیهٔ ۶۴

آن درختی است که از قعر جهنّم می‌روید!

طَلْعُهَا كَأَنَّهُ رُءُوسُ الشَّيَاطِينِ آیهٔ ۶۵

شکوفه آن مانند سرهای شیاطین است!

فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ آیهٔ ۶۶

آنها [= مجرمان‌] از آن می‌خورند و شکمها را از آن پر می‌کنند!

ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِيمٍ آیهٔ ۶۷

سپس روی آن آب داغ متعفّنی می‌نوشند!

ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ آیهٔ ۶۸

سپس بازگشت آنها به سوی جهنّم است!

إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءَهُمْ ضَالِّينَ آیهٔ ۶۹

چرا که آنها پدران خود را گمراه یافتند،

فَهُمْ عَلَىٰ آثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ آیهٔ ۷۰

با این حال به سرعت بدنبال آنان کشانده می‌شوند!

وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ آیهٔ ۷۱

و قبل از آنها بیشتر پیشینیان (نیز) گمراه شدند!

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ آیهٔ ۷۲

ما در میان آنها انذارکنندگانی فرستادیم،

فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ آیهٔ ۷۳

ولی بنگر عاقبت انذارشوندگان چگونه بود!

إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ آیهٔ ۷۴

مگر بندگان مخلص خدا!

وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ آیهٔ ۷۵

و نوح، ما را خواند (و ما دعای او را اجابت کردیم)؛ و چه خوب اجابت کننده‌ای هستیم!

وَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ آیهٔ ۷۶

و او و خاندانش را از اندوه بزرگ رهایی بخشیدیم،

وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْبَاقِينَ آیهٔ ۷۷

و فرزندانش را همان بازماندگان (روی زمین) قرار دادیم،

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ آیهٔ ۷۸

و نام نیک او را در میان امّتهای بعد باقی نهادیم.

سَلَامٌ عَلَىٰ نُوحٍ فِي الْعَالَمِينَ آیهٔ ۷۹

سلام بر نوح در میان جهانیان باد!

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ آیهٔ ۸۰

ما این گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم!

إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ آیهٔ ۸۱

چرا که او از بندگان باایمان ما بود!

ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ آیهٔ ۸۲

سپس دیگران [= دشمنان او] را غرق کردیم!

وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِ لَإِبْرَاهِيمَ آیهٔ ۸۳

و از پیروان او ابراهیم بود؛

إِذْ جَاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ آیهٔ ۸۴

(به خاطر بیاور) هنگامی را که با قلب سلیم به پیشگاه پروردگارش آمد؛

إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَاذَا تَعْبُدُونَ آیهٔ ۸۵

هنگامی که به پدر و قومش گفت: «اینها چیست که می‌پرستید؟!

أَئِفْكًا آلِهَةً دُونَ اللَّهِ تُرِيدُونَ آیهٔ ۸۶

آیا غیر از خدا به سراغ این معبودان دروغین می‌روید؟!

فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ الْعَالَمِينَ آیهٔ ۸۷

شما درباره پروردگار عالمیان چه گمان می‌برید؟!

فَنَظَرَ نَظْرَةً فِي النُّجُومِ آیهٔ ۸۸

(سپس) نگاهی به ستارگان افکند...

فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٌ آیهٔ ۸۹

و گفت: «من بیمارم (و با شما به مراسم جشن نمی‌آیم)!»

فَتَوَلَّوْا عَنْهُ مُدْبِرِينَ آیهٔ ۹۰

آنها از او روی برتافته و به او پشت کردند (و بسرعت دور شدند.)

فَرَاغَ إِلَىٰ آلِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ آیهٔ ۹۱

(او وارد بتخانه شد) مخفیانه نگاهی به معبودانشان کرد و از روی تمسخر گفت: «چرا (از این غذاها) نمی‌خورید؟!

مَا لَكُمْ لَا تَنطِقُونَ آیهٔ ۹۲

(اصلاً) چرا سخن نمی‌گویید؟!»

فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًا بِالْيَمِينِ آیهٔ ۹۳

سپس بسوی آنها رفت و ضربه‌ای محکم با دست راست بر پیکر آنها فرود آورد (و جز بت بزرگ، همه را درهم شکست).

فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَزِفُّونَ آیهٔ ۹۴

آنها با سرعت به او روی آوردند.

قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ آیهٔ ۹۵

گفت: «آیا چیزی را می‌پرستید که با دست خود می‌تراشید؟!

وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ آیهٔ ۹۶

با اینکه خداوند هم شما را آفریده و هم بتهایی که می‌سازید!»

قَالُوا ابْنُوا لَهُ بُنْيَانًا فَأَلْقُوهُ فِي الْجَحِيمِ آیهٔ ۹۷

(بت‌پرستان) گفتند: «بنای مرتفعی برای او بسازید و او را در جهنّمی از آتش بیفکنید!»

فَأَرَادُوا بِهِ كَيْدًا فَجَعَلْنَاهُمُ الْأَسْفَلِينَ آیهٔ ۹۸

آنها طرحی برای نابودی ابراهیم ریخته بودند، ولی ما آنان را پست و مغلوب ساختیم!

وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهْدِينِ آیهٔ ۹۹

(او از این مهلکه بسلامت بیرون آمد) و گفت: «من به سوی پروردگارم می‌روم، او مرا هدایت خواهد کرد!

رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ آیهٔ ۱۰۰

پروردگارا! به من از صالحان [= فرزندان صالح‌] ببخش!»

فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِيمٍ آیهٔ ۱۰۱

ما او [= ابراهیم‌] را به نوجوانی بردبار و صبور بشارت دادیم!

فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِي إِن شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ آیهٔ ۱۰۲

هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید، گفت: «پسرم! من در خواب دیدم که تو را ذبح می‌کنم، نظر تو چیست؟» گفت «پدرم! هر چه دستور داری اجرا کن، به خواست خدا مرا از صابران خواهی یافت!»

فَلَمَّا أَسْلَمَا وَتَلَّهُ لِلْجَبِينِ آیهٔ ۱۰۳

هنگامی که هر دو تسلیم شدند و ابراهیم جبین او را بر خاک نهاد...

وَنَادَيْنَاهُ أَن يَا إِبْرَاهِيمُ آیهٔ ۱۰۴

او را ندا دادیم که: «ای ابراهیم!

قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيَا ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ آیهٔ ۱۰۵

آن رؤیا را تحقق بخشیدی (و به مأموریت خود عمل کردی)!» ما این گونه، نیکوکاران را جزا می‌دهیم!

إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ الْبَلَاءُ الْمُبِينُ آیهٔ ۱۰۶

این مسلّماً همان امتحان آشکار است!

وَفَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ آیهٔ ۱۰۷

ما ذبح عظیمی را فدای او کردیم،

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ آیهٔ ۱۰۸

و نام نیک او را در امّتهای بعد باقی نهادیم!

سَلَامٌ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ آیهٔ ۱۰۹

سلام بر ابراهیم!

كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ آیهٔ ۱۱۰

این گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم!

إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ آیهٔ ۱۱۱

او از بندگان باایمان ما است!

وَبَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ نَبِيًّا مِّنَ الصَّالِحِينَ آیهٔ ۱۱۲

ما او را به اسحاق -پیامبری از شایستگان- بشارت دادیم!

وَبَارَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰ إِسْحَاقَ ۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ مُبِينٌ آیهٔ ۱۱۳

ما به او و اسحاق برکت دادیم؛ و از دودمان آن دو، افرادی بودند نیکوکار و افرادی آشکارا به خود ستم کردند!

وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَارُونَ آیهٔ ۱۱۴

ما به موسی و هارون نعمت بخشیدیم!

وَنَجَّيْنَاهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ آیهٔ ۱۱۵

و آن دو و قومشان را از اندوه بزرگ نجات دادیم!

وَنَصَرْنَاهُمْ فَكَانُوا هُمُ الْغَالِبِينَ آیهٔ ۱۱۶

و آنها را یاری کردیم تا بر دشمنان خود پیروز شدند!

وَآتَيْنَاهُمَا الْكِتَابَ الْمُسْتَبِينَ آیهٔ ۱۱۷

ما به آن دو، کتاب روشنگر دادیم،

وَهَدَيْنَاهُمَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ آیهٔ ۱۱۸

و آن دو را به راه راست هدایت نمودیم!

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِي الْآخِرِينَ آیهٔ ۱۱۹

و نام نیکشان را در اقوام بعد باقی گذاردیم!

سَلَامٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَارُونَ آیهٔ ۱۲۰

سلام بر موسی و هارون!

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ آیهٔ ۱۲۱

ما این گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم!

إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ آیهٔ ۱۲۲

آن دو از بندگان مؤمن ما بودند!

وَإِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۱۲۳

و الیاس از رسولان (ما) بود!

إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَلَا تَتَّقُونَ آیهٔ ۱۲۴

به خاطر بیاور هنگامی را که به قومش گفت: «آیا تقوا پیشه نمی‌کنید؟!

أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِينَ آیهٔ ۱۲۵

آیا بت «بعل» را می‌خوانید و بهترین آفریدگارها را رها می‌سازید؟!

اللَّهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ آیهٔ ۱۲۶

خدایی که پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست!»

فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ آیهٔ ۱۲۷

امّا آنها او را تکذیب کردند؛ ولی به یقین همگی (در دادگاه عدل الهی) احضار می‌شوند!

إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ آیهٔ ۱۲۸

مگر بندگان مخلص خدا!

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ آیهٔ ۱۲۹

ما نام نیک او را در میان امّتهای بعد باقی گذاردیم!

سَلَامٌ عَلَىٰ إِلْ يَاسِينَ آیهٔ ۱۳۰

سلام بر الیاسین!

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ آیهٔ ۱۳۱

ما این گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم!

إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ آیهٔ ۱۳۲

او از بندگان مؤمن ما است!

وَإِنَّ لُوطًا لَّمِنَ الْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۱۳۳

و لوط از رسولان (ما) است!

إِذْ نَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ أَجْمَعِينَ آیهٔ ۱۳۴

و به خاطر بیاور زمانی را که او و خاندانش را همگی نجات دادیم،

إِلَّا عَجُوزًا فِي الْغَابِرِينَ آیهٔ ۱۳۵

مگر پیرزنی که از بازماندگان بود (و به سرنوشت آنان گرفتار شد)!

ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِينَ آیهٔ ۱۳۶

سپس بقیه را نابود کردیم!

وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِم مُّصْبِحِينَ آیهٔ ۱۳۷

و شما پیوسته صبحگاهان از کنار (ویرانه‌های شهرهای) آنها می‌گذرید...

وَبِاللَّيْلِ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ آیهٔ ۱۳۸

و (همچنین) شبانگاه؛ آیا نمی‌اندیشید؟!

وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۱۳۹

و یونس از رسولان (ما) است!

إِذْ أَبَقَ إِلَى الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ آیهٔ ۱۴۰

به خاطر بیاور زمانی را که به سوی کشتی پر (از جمعیّت و بار) فرار کرد.

فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ الْمُدْحَضِينَ آیهٔ ۱۴۱

و با آنها قرعه افکند، (و قرعه به نام او افتاد و) مغلوب شد!

فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ آیهٔ ۱۴۲

(او را به دریا افکندند) و ماهی عظیمی او را بلعید، در حالی که مستحقّ سرزنش بود!

فَلَوْلَا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ آیهٔ ۱۴۳

و اگر او از تسبیح‌کنندگان نبود...

لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ آیهٔ ۱۴۴

تا روز قیامت در شکم ماهی می‌ماند!

فَنَبَذْنَاهُ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ سَقِيمٌ آیهٔ ۱۴۵

(به هر حال ما او را رهایی بخشیدیم و) او را در یک سرزمین خشک خالی از گیاه افکندیم در حالی که بیمار بود!

وَأَنبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ آیهٔ ۱۴۶

و بوته کدوئی بر او رویاندیم (تا در سایه برگهای پهن و مرطوبش آرامش یابد)!

وَأَرْسَلْنَاهُ إِلَىٰ مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ آیهٔ ۱۴۷

و او را به سوی جمعیّت یکصد هزار نفری -یا بیشتر- فرستادیم!

فَآمَنُوا فَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَىٰ حِينٍ آیهٔ ۱۴۸

آنها ایمان آوردند، از این رو تا مدّت معلومی آنان را از مواهب زندگی بهره‌مند ساختیم!

فَاسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّكَ الْبَنَاتُ وَلَهُمُ الْبَنُونَ آیهٔ ۱۴۹

از آنان بپرس: آیا پروردگارت دخترانی دارد و پسران از آن آنهاست؟!

أَمْ خَلَقْنَا الْمَلَائِكَةَ إِنَاثًا وَهُمْ شَاهِدُونَ آیهٔ ۱۵۰

آیا ما فرشتگان را مؤنث آفریدیم و آنها ناظر بودند؟!

أَلَا إِنَّهُم مِّنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ آیهٔ ۱۵۱

بدانید آنها با این تهمت بزرگشان می‌گویند:

وَلَدَ اللَّهُ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ آیهٔ ۱۵۲

«خداوند فرزند آورده!» ولی آنها به یقین دروغ می‌گویند!

أَصْطَفَى الْبَنَاتِ عَلَى الْبَنِينَ آیهٔ ۱۵۳

آیا دختران را بر پسران ترجیح داده است؟!

مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ آیهٔ ۱۵۴

شما را چه شده است؟! چگونه حکم می‌کنید؟! (هیچ می‌فهمید چه می‌گویید؟!)

أَفَلَا تَذَكَّرُونَ آیهٔ ۱۵۵

آیا متذکّر نمی‌شوید؟!

أَمْ لَكُمْ سُلْطَانٌ مُّبِينٌ آیهٔ ۱۵۶

یا شما دلیل روشنی در این باره دارید؟

فَأْتُوا بِكِتَابِكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ آیهٔ ۱۵۷

کتابتان را بیاورید اگر راست می‌گویید!

وَجَعَلُوا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَبًا ۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ آیهٔ ۱۵۸

آنها [= مشرکان‌] میان او [= خداوند] و جنّ، (خویشاوندی و) نسبتی قائل شدند؛ در حالی که جنّیان بخوبی می‌دانند که این بت‌پرستان در دادگاه الهی احضار می‌شوند!

سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ آیهٔ ۱۵۹

منزّه است خداوند از آنچه توصیف می‌کنند،

إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ آیهٔ ۱۶۰

مگر بندگان مخلص خدا!

فَإِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ آیهٔ ۱۶۱

شما و آنچه را پرستش می‌کنید،

مَا أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَاتِنِينَ آیهٔ ۱۶۲

هرگز نمی‌توانید کسی را (با آن) فریب دهید،

إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيمِ آیهٔ ۱۶۳

مگر آنها که در آتش دوزخ وارد می‌شوند!

وَمَا مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ آیهٔ ۱۶۴

و هیچ یک از ما نیست جز آنکه مقام معلومی دارد؛

وَإِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ آیهٔ ۱۶۵

و ما همگی (برای اطاعت فرمان خداوند) به صف ایستاده‌ایم؛

وَإِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ آیهٔ ۱۶۶

و ما همه تسبیح‌گوی او هستیم!

وَإِن كَانُوا لَيَقُولُونَ آیهٔ ۱۶۷

آنها پیوسته می‌گفتند:

لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِكْرًا مِّنَ الْأَوَّلِينَ آیهٔ ۱۶۸

«اگر یکی از کتابهای پیشینیان نزد ما بود،

لَكُنَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ آیهٔ ۱۶۹

به یقین، ما بندگان مخلص خدا بودیم!»

فَكَفَرُوا بِهِ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ آیهٔ ۱۷۰

(امّا هنگامی که این کتاب بزرگ آسمانی بر آنها نازل شد،) به آن کافر شدند؛ ولی بزودی (نتیجه کار خود را) خواهند دانست!

وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۱۷۱

وعده قطعی ما برای بندگان فرستاده ما از پیش مسلّم شده...

إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنصُورُونَ آیهٔ ۱۷۲

که آنان یاری شدگانند،

وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ آیهٔ ۱۷۳

و لشکر ما پیروزند!

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ آیهٔ ۱۷۴

از آنها [= کافران‌] روی بگردان تا زمان معیّنی (که فرمان جهاد فرارسد)!

وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ آیهٔ ۱۷۵

و وضع آنها را بنگر (چه بی‌محتواست) اما بزودی (نتیجه اعمال خود را) می‌بینند!

أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ آیهٔ ۱۷۶

آیا آنها برای عذاب ما شتاب می‌کنند؟!

فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنذَرِينَ آیهٔ ۱۷۷

امّا هنگامی که عذاب ما در آستانه خانه‌هایشان فرود آید، انذارشدگان صبحگاه بدی خواهند داشت!

وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ آیهٔ ۱۷۸

از آنان روی بگردان تا زمان معیّنی!

وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ آیهٔ ۱۷۹

و وضع کارشان را ببین؛ آنها نیز به زودی (نتیجه اعمال خود را) می‌بینند!

سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ آیهٔ ۱۸۰

منزّه است پروردگار تو، پروردگار عزّت (و قدرت) از آنچه آنان توصیف می‌کنند.

وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۱۸۱

و سلام بر رسولان!

وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ آیهٔ ۱۸۲

حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است!