سورهٔ ۳۷ الصافات

دُحُورًا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ آیهٔ ۹

آنها به شدّت به عقب رانده می‌شوند؛ و برای آنان مجازاتی دائم است!

إِلَّا مَنْ خَطِفَ ٱلْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُۥ شِهَابٌ ثَاقِبٌ آیهٔ ۱۰

مگر آنها که در لحظه‌ای کوتاه برای استراق سمع به آسمان نزدیک شوند، که «شهاب ثاقب» آنها را تعقیب می‌کند!

فَٱسْتَفْتِهِمْ أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَم مَّنْ خَلَقْنَآ ۚ إِنَّا خَلَقْنَـٰهُم مِّن طِينٍ لَّازِبٍۭ آیهٔ ۱۱

از آنان بپرس: «آیا آفرینش (و معاد) آنان سخت‌تر است یا آفرینش فرشتگان (و آسمانها و زمین)؟! ما آنان را از گل چسبنده‌ای آفریدیم!

بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ آیهٔ ۱۲

تو از انکارشان تعجّب می‌کنی، ولی آنها مسخره می‌کنند!

وَإِذَا ذُكِّرُوا۟ لَا يَذْكُرُونَ آیهٔ ۱۳

و هنگامی که به آنان تذکّر داده شود، هرگز متذکّر نمی‌شوند!

وَإِذَا رَأَوْا۟ ءَايَةً يَسْتَسْخِرُونَ آیهٔ ۱۴

و هنگامی که معجزه‌ای را ببینند، دیگران را نیز به استهزا دعوت می‌کنند!

وَقَالُوٓا۟ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ آیهٔ ۱۵

و می‌گویند: «این فقط سحری آشکار است!

أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ آیهٔ ۱۶

آیا هنگامی که ما مُردیم و به خاک و استخوان مبدّل شدیم، بار دیگر برانگیخته خواهیم شد؟!

أَوَءَابَآؤُنَا ٱلْأَوَّلُونَ آیهٔ ۱۷

یا پدران نخستین ما (بازمی‌گردند)؟!»

قُلْ نَعَمْ وَأَنتُمْ دَٰخِرُونَ آیهٔ ۱۸

بگو: «آری، همه شما زنده می‌شوید در حالی که خوار و کوچک خواهید بود!

فَإِنَّمَا هِىَ زَجْرَةٌ وَٰحِدَةٌ فَإِذَا هُمْ يَنظُرُونَ آیهٔ ۱۹

تنها یک صیحه عظیم واقع می‌شود، ناگهان همه (از قبرها برمی‌خیزند و) نگاه می‌کنند!

وَقَالُوا۟ يَـٰوَيْلَنَا هَـٰذَا يَوْمُ ٱلدِّينِ آیهٔ ۲۰

و می‌گویند: «ای وای بر ما، این روز جزاست!»

هَـٰذَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ آیهٔ ۲۱

(آری) این همان روز جدایی (حقّ از باطل) است که شما آن را تکذیب می‌کردید!

ٱحْشُرُوا۟ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ وَأَزْوَٰجَهُمْ وَمَا كَانُوا۟ يَعْبُدُونَ آیهٔ ۲۲

(در این هنگام به فرشتگان دستور داده می‌شود:) ظالمان و همردیفانشان و آنچه را می‌پرستیدند...

مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهْدُوهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلْجَحِيمِ آیهٔ ۲۳

(آری آنچه را) جز خدا می‌پرستیدند جمع کنید و بسوی راه دوزخ هدایتشان کنید!

وَقِفُوهُمْ ۖ إِنَّهُم مَّسْـُٔولُونَ آیهٔ ۲۴

آنها را نگهدارید که باید بازپرسی شوند!

مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ آیهٔ ۲۵

شما را چه شده که از هم یاری نمی‌طلبید؟!

بَلْ هُمُ ٱلْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ آیهٔ ۲۶

ولی آنان در آن روز تسلیم قدرت خداوندند!

وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَآءَلُونَ آیهٔ ۲۷

(و در این حال) رو به یکدیگر کرده و از هم می‌پرسند...

قَالُوٓا۟ إِنَّكُمْ كُنتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ ٱلْيَمِينِ آیهٔ ۲۸

گروهی (می‌گویند: «شما رهبران گمراهی بودید که به ظاهر) از طریق خیرخواهی و نیکی وارد شدید امّا جز فریب چیزی در کارتان نبود)!»

قَالُوا۟ بَل لَّمْ تَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ آیهٔ ۲۹

(آنها در جواب) می‌گویند: «شما خودتان اهل ایمان نبودید (تقصیر ما چیست)؟!

وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُم مِّن سُلْطَـٰنٍۭ ۖ بَلْ كُنتُمْ قَوْمًا طَـٰغِينَ آیهٔ ۳۰

ما هیچ گونه سلطه‌ای بر شما نداشتیم، بلکه شما خود قومی طغیانگر بودید!

فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَآ ۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ آیهٔ ۳۱

اکنون فرمان پروردگارمان بر همه ما مسلّم شده، و همگی از عذاب او می‌چشیم!

فَأَغْوَيْنَـٰكُمْ إِنَّا كُنَّا غَـٰوِينَ آیهٔ ۳۲

ما شما را گمراه کردیم، همان گونه که خود گمراه بودیم!

فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ فِى ٱلْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ آیهٔ ۳۳

(آری) همه آنها [= پیشوایان و پیروان گمراه‌] در آن روز در عذاب الهی مشترکند!

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِٱلْمُجْرِمِينَ آیهٔ ۳۴

ما این گونه با مجرمان رفتار می‌کنیم!

إِنَّهُمْ كَانُوٓا۟ إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ آیهٔ ۳۵

چرا که وقتی به آنها گفته می‌شد: «معبودی جز خدا وجود ندارد»، تکبّر و سرکشی می‌کردند...

وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓا۟ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍۭ آیهٔ ۳۶

و پیوسته می‌گفتند: «آیا ما معبودان خود را بخاطر شاعری دیوانه رها کنیم؟!»

بَلْ جَآءَ بِٱلْحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۳۷

چنین نیست، او حقّ را آورده و پیامبران پیشین را تصدیق کرده است!

إِنَّكُمْ لَذَآئِقُوا۟ ٱلْعَذَابِ ٱلْأَلِيمِ آیهٔ ۳۸

اما شما (مستکبران کوردل) بطور مسلّم عذاب دردناک (الهی) را خواهید چشید!

وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ آیهٔ ۳۹

و جز به آنچه انجام می‌دادید کیفر داده نمی‌شوید،

إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ آیهٔ ۴۰

جز بندگان مخلص خدا (که از این کیفرها برکنارند)!

أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلُومٌ آیهٔ ۴۱

برای آنان [= بندگان مخلص‌] روزی معیّن و ویژه‌ای است،

فَوَٰكِهُ ۖ وَهُم مُّكْرَمُونَ آیهٔ ۴۲

میوه‌ها (ی گوناگون پر ارزش)، و آنها گرامی داشته می‌شوند...

فِى جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ آیهٔ ۴۳

در باغهای پر نعمت بهشت؛

عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَـٰبِلِينَ آیهٔ ۴۴

در حالی که بر تختها رو به روی یکدیگر تکیه زده‌اند،

يُطَافُ عَلَيْهِم بِكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍۭ آیهٔ ۴۵

و گرداگردشان قدحهای لبریز از شراب طهور را می‌گردانند؛

بَيْضَآءَ لَذَّةٍ لِّلشَّـٰرِبِينَ آیهٔ ۴۶

شرابی سفید و درخشنده، و لذّتبخش برای نوشندگان؛

لَا فِيهَا غَوْلٌ وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنزَفُونَ آیهٔ ۴۷

شرابی که نه در آن مایه تباهی عقل است و نه از آن مست می‌شوند!

وَعِندَهُمْ قَـٰصِرَٰتُ ٱلطَّرْفِ عِينٌ آیهٔ ۴۸

و نزد آنها همسرانی زیبا چشم است که جز به شوهران خود عشق نمی‌ورزند.

كَأَنَّهُنَّ بَيْضٌ مَّكْنُونٌ آیهٔ ۴۹

گویی از (لطافت و سفیدی) همچون تخم‌مرغهایی هستند که (در زیر بال و پر مرغ) پنهان مانده (و دست انسانی هرگز آن را لمس نکرده است)!

فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَآءَلُونَ آیهٔ ۵۰

(در حالی که آنها غرق گفتگو هستند) بعضی رو به بعضی دیگر کرده می‌پرسند...

قَالَ قَآئِلٌ مِّنْهُمْ إِنِّى كَانَ لِى قَرِينٌ آیهٔ ۵۱

کسی از آنها می‌گوید: «من همنشینی داشتم...

يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلْمُصَدِّقِينَ آیهٔ ۵۲

که پیوسته می‌گفت: آیا (به راستی) تو این سخن را باور کرده‌ای...

أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ آیهٔ ۵۳

که وقتی ما مُردیم و به خاک و استخوان مبدّل شدیم، (بار دیگر) زنده می‌شویم و جزا داده خواهیم شد؟!»

قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ آیهٔ ۵۴

(سپس) می‌گوید: «آیا شما می‌توانید از او خبری بگیرید؟»

فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِى سَوَآءِ ٱلْجَحِيمِ آیهٔ ۵۵

اینجاست که نگاهی می‌کند، ناگهان او را در میان دوزخ می‌بیند.

قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرْدِينِ آیهٔ ۵۶

می‌گوید: «به خدا سوگند نزدیک بود مرا (نیز) به هلاکت بکشانی!

وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّى لَكُنتُ مِنَ ٱلْمُحْضَرِينَ آیهٔ ۵۷

و اگر نعمت پروردگارم نبود، من نیز از احضارشدگان (در دوزخ) بودم!

أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ آیهٔ ۵۸

(سپس به یاران خود می‌گوید: ای دوستان!) آیا ما هرگز نمی‌میریم (و در بهشت جاودانه خواهیم بود)،

إِلَّا مَوْتَتَنَا ٱلْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ آیهٔ ۵۹

و جز همان مرگ اول، مرگی به سراغ ما نخواهد آمد، و ما هرگز عذاب نخواهیم شد.

إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ آیهٔ ۶۰

راستی این همان پیروزی بزرگ است!

لِمِثْلِ هَـٰذَا فَلْيَعْمَلِ ٱلْعَـٰمِلُونَ آیهٔ ۶۱

آری، برای مثل این، باید عمل‌کنندگان عمل کنند!

أَذَٰلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ آیهٔ ۶۲

آیا این (نعمتهای جاویدان بهشتی) بهتر است یا درخت (نفرت‌انگیز) زقّوم؟!

إِنَّا جَعَلْنَـٰهَا فِتْنَةً لِّلظَّـٰلِمِينَ آیهٔ ۶۳

ما آن را مایه درد و رنج ظالمان قرار دادیم!

إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِىٓ أَصْلِ ٱلْجَحِيمِ آیهٔ ۶۴

آن درختی است که از قعر جهنّم می‌روید!

طَلْعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَـٰطِينِ آیهٔ ۶۵

شکوفه آن مانند سرهای شیاطین است!

فَإِنَّهُمْ لَـَٔاكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ آیهٔ ۶۶

آنها [= مجرمان‌] از آن می‌خورند و شکمها را از آن پر می‌کنند!

ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِيمٍ آیهٔ ۶۷

سپس روی آن آب داغ متعفّنی می‌نوشند!

ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى ٱلْجَحِيمِ آیهٔ ۶۸

سپس بازگشت آنها به سوی جهنّم است!

إِنَّهُمْ أَلْفَوْا۟ ءَابَآءَهُمْ ضَآلِّينَ آیهٔ ۶۹

چرا که آنها پدران خود را گمراه یافتند،

فَهُمْ عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِمْ يُهْرَعُونَ آیهٔ ۷۰

با این حال به سرعت بدنبال آنان کشانده می‌شوند!

وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ ٱلْأَوَّلِينَ آیهٔ ۷۱

و قبل از آنها بیشتر پیشینیان (نیز) گمراه شدند!

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ آیهٔ ۷۲

ما در میان آنها انذارکنندگانی فرستادیم،

فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُنذَرِينَ آیهٔ ۷۳

ولی بنگر عاقبت انذارشوندگان چگونه بود!

إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ آیهٔ ۷۴

مگر بندگان مخلص خدا!

وَلَقَدْ نَادَىٰنَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ ٱلْمُجِيبُونَ آیهٔ ۷۵

و نوح، ما را خواند (و ما دعای او را اجابت کردیم)؛ و چه خوب اجابت کننده‌ای هستیم!

وَنَجَّيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥ مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ آیهٔ ۷۶

و او و خاندانش را از اندوه بزرگ رهایی بخشیدیم،

وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلْبَاقِينَ آیهٔ ۷۷

و فرزندانش را همان بازماندگان (روی زمین) قرار دادیم،

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ آیهٔ ۷۸

و نام نیک او را در میان امّتهای بعد باقی نهادیم.

سَلَـٰمٌ عَلَىٰ نُوحٍ فِى ٱلْعَـٰلَمِينَ آیهٔ ۷۹

سلام بر نوح در میان جهانیان باد!

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ آیهٔ ۸۰

ما این گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم!

إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ آیهٔ ۸۱

چرا که او از بندگان باایمان ما بود!

ثُمَّ أَغْرَقْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ آیهٔ ۸۲

سپس دیگران [= دشمنان او] را غرق کردیم!

وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبْرَٰهِيمَ آیهٔ ۸۳

و از پیروان او ابراهیم بود؛

إِذْ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ آیهٔ ۸۴

(به خاطر بیاور) هنگامی را که با قلب سلیم به پیشگاه پروردگارش آمد؛

إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَاذَا تَعْبُدُونَ آیهٔ ۸۵

هنگامی که به پدر و قومش گفت: «اینها چیست که می‌پرستید؟!

أَئِفْكًا ءَالِهَةً دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ آیهٔ ۸۶

آیا غیر از خدا به سراغ این معبودان دروغین می‌روید؟!

فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ آیهٔ ۸۷

شما درباره پروردگار عالمیان چه گمان می‌برید؟!

فَنَظَرَ نَظْرَةً فِى ٱلنُّجُومِ آیهٔ ۸۸

(سپس) نگاهی به ستارگان افکند...

فَقَالَ إِنِّى سَقِيمٌ آیهٔ ۸۹

و گفت: «من بیمارم (و با شما به مراسم جشن نمی‌آیم)!»

فَتَوَلَّوْا۟ عَنْهُ مُدْبِرِينَ آیهٔ ۹۰

آنها از او روی برتافته و به او پشت کردند (و بسرعت دور شدند.)

فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ آیهٔ ۹۱

(او وارد بتخانه شد) مخفیانه نگاهی به معبودانشان کرد و از روی تمسخر گفت: «چرا (از این غذاها) نمی‌خورید؟!

مَا لَكُمْ لَا تَنطِقُونَ آیهٔ ۹۲

(اصلاً) چرا سخن نمی‌گویید؟!»

فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًۢا بِٱلْيَمِينِ آیهٔ ۹۳

سپس بسوی آنها رفت و ضربه‌ای محکم با دست راست بر پیکر آنها فرود آورد (و جز بت بزرگ، همه را درهم شکست).

فَأَقْبَلُوٓا۟ إِلَيْهِ يَزِفُّونَ آیهٔ ۹۴

آنها با سرعت به او روی آوردند.

قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ آیهٔ ۹۵

گفت: «آیا چیزی را می‌پرستید که با دست خود می‌تراشید؟!

وَٱللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ آیهٔ ۹۶

با اینکه خداوند هم شما را آفریده و هم بتهایی که می‌سازید!»

قَالُوا۟ ٱبْنُوا۟ لَهُۥ بُنْيَـٰنًا فَأَلْقُوهُ فِى ٱلْجَحِيمِ آیهٔ ۹۷

(بت‌پرستان) گفتند: «بنای مرتفعی برای او بسازید و او را در جهنّمی از آتش بیفکنید!»

فَأَرَادُوا۟ بِهِۦ كَيْدًا فَجَعَلْنَـٰهُمُ ٱلْأَسْفَلِينَ آیهٔ ۹۸

آنها طرحی برای نابودی ابراهیم ریخته بودند، ولی ما آنان را پست و مغلوب ساختیم!

وَقَالَ إِنِّى ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّى سَيَهْدِينِ آیهٔ ۹۹

(او از این مهلکه بسلامت بیرون آمد) و گفت: «من به سوی پروردگارم می‌روم، او مرا هدایت خواهد کرد!

رَبِّ هَبْ لِى مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ آیهٔ ۱۰۰

پروردگارا! به من از صالحان [= فرزندان صالح‌] ببخش!»

فَبَشَّرْنَـٰهُ بِغُلَـٰمٍ حَلِيمٍ آیهٔ ۱۰۱

ما او [= ابراهیم‌] را به نوجوانی بردبار و صبور بشارت دادیم!

فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعْىَ قَالَ يَـٰبُنَىَّ إِنِّىٓ أَرَىٰ فِى ٱلْمَنَامِ أَنِّىٓ أَذْبَحُكَ فَٱنظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَـٰٓأَبَتِ ٱفْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّـٰبِرِينَ آیهٔ ۱۰۲

هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید، گفت: «پسرم! من در خواب دیدم که تو را ذبح می‌کنم، نظر تو چیست؟» گفت «پدرم! هر چه دستور داری اجرا کن، به خواست خدا مرا از صابران خواهی یافت!»

فَلَمَّآ أَسْلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلْجَبِينِ آیهٔ ۱۰۳

هنگامی که هر دو تسلیم شدند و ابراهیم جبین او را بر خاک نهاد...

وَنَـٰدَيْنَـٰهُ أَن يَـٰٓإِبْرَٰهِيمُ آیهٔ ۱۰۴

او را ندا دادیم که: «ای ابراهیم!

قَدْ صَدَّقْتَ ٱلرُّءْيَآ ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ آیهٔ ۱۰۵

آن رؤیا را تحقق بخشیدی (و به مأموریت خود عمل کردی)!» ما این گونه، نیکوکاران را جزا می‌دهیم!

إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلْبَلَـٰٓؤُا۟ ٱلْمُبِينُ آیهٔ ۱۰۶

این مسلّماً همان امتحان آشکار است!

وَفَدَيْنَـٰهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ آیهٔ ۱۰۷

ما ذبح عظیمی را فدای او کردیم،

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ آیهٔ ۱۰۸

و نام نیک او را در امّتهای بعد باقی نهادیم!

سَلَـٰمٌ عَلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ آیهٔ ۱۰۹

سلام بر ابراهیم!

كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ آیهٔ ۱۱۰

این گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم!

إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ آیهٔ ۱۱۱

او از بندگان باایمان ما است!

وَبَشَّرْنَـٰهُ بِإِسْحَـٰقَ نَبِيًّا مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ آیهٔ ۱۱۲

ما او را به اسحاق -پیامبری از شایستگان- بشارت دادیم!

وَبَـٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰٓ إِسْحَـٰقَ ۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفْسِهِۦ مُبِينٌ آیهٔ ۱۱۳

ما به او و اسحاق برکت دادیم؛ و از دودمان آن دو، افرادی بودند نیکوکار و افرادی آشکارا به خود ستم کردند!

وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ آیهٔ ۱۱۴

ما به موسی و هارون نعمت بخشیدیم!

وَنَجَّيْنَـٰهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ آیهٔ ۱۱۵

و آن دو و قومشان را از اندوه بزرگ نجات دادیم!

وَنَصَرْنَـٰهُمْ فَكَانُوا۟ هُمُ ٱلْغَـٰلِبِينَ آیهٔ ۱۱۶

و آنها را یاری کردیم تا بر دشمنان خود پیروز شدند!

وَءَاتَيْنَـٰهُمَا ٱلْكِتَـٰبَ ٱلْمُسْتَبِينَ آیهٔ ۱۱۷

ما به آن دو، کتاب روشنگر دادیم،

وَهَدَيْنَـٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ آیهٔ ۱۱۸

و آن دو را به راه راست هدایت نمودیم!

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ آیهٔ ۱۱۹

و نام نیکشان را در اقوام بعد باقی گذاردیم!

سَلَـٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ آیهٔ ۱۲۰

سلام بر موسی و هارون!

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ آیهٔ ۱۲۱

ما این گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم!

إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ آیهٔ ۱۲۲

آن دو از بندگان مؤمن ما بودند!

وَإِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۱۲۳

و الیاس از رسولان (ما) بود!

إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ آیهٔ ۱۲۴

به خاطر بیاور هنگامی را که به قومش گفت: «آیا تقوا پیشه نمی‌کنید؟!

أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ ٱلْخَـٰلِقِينَ آیهٔ ۱۲۵

آیا بت «بعل» را می‌خوانید و بهترین آفریدگارها را رها می‌سازید؟!

ٱللَّهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ آیهٔ ۱۲۶

خدایی که پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست!»

فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ آیهٔ ۱۲۷

امّا آنها او را تکذیب کردند؛ ولی به یقین همگی (در دادگاه عدل الهی) احضار می‌شوند!

إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ آیهٔ ۱۲۸

مگر بندگان مخلص خدا!

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ آیهٔ ۱۲۹

ما نام نیک او را در میان امّتهای بعد باقی گذاردیم!

سَلَـٰمٌ عَلَىٰٓ إِلْ يَاسِينَ آیهٔ ۱۳۰

سلام بر الیاسین!

إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ آیهٔ ۱۳۱

ما این گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم!

إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ آیهٔ ۱۳۲

او از بندگان مؤمن ما است!

وَإِنَّ لُوطًا لَّمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۱۳۳

و لوط از رسولان (ما) است!

إِذْ نَجَّيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ أَجْمَعِينَ آیهٔ ۱۳۴

و به خاطر بیاور زمانی را که او و خاندانش را همگی نجات دادیم،

إِلَّا عَجُوزًا فِى ٱلْغَـٰبِرِينَ آیهٔ ۱۳۵

مگر پیرزنی که از بازماندگان بود (و به سرنوشت آنان گرفتار شد)!

ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ آیهٔ ۱۳۶

سپس بقیه را نابود کردیم!

وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِم مُّصْبِحِينَ آیهٔ ۱۳۷

و شما پیوسته صبحگاهان از کنار (ویرانه‌های شهرهای) آنها می‌گذرید...

وَبِٱلَّيْلِ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ آیهٔ ۱۳۸

و (همچنین) شبانگاه؛ آیا نمی‌اندیشید؟!

وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۱۳۹

و یونس از رسولان (ما) است!

إِذْ أَبَقَ إِلَى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ آیهٔ ۱۴۰

به خاطر بیاور زمانی را که به سوی کشتی پر (از جمعیّت و بار) فرار کرد.

فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلْمُدْحَضِينَ آیهٔ ۱۴۱

و با آنها قرعه افکند، (و قرعه به نام او افتاد و) مغلوب شد!

فَٱلْتَقَمَهُ ٱلْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ آیهٔ ۱۴۲

(او را به دریا افکندند) و ماهی عظیمی او را بلعید، در حالی که مستحقّ سرزنش بود!

فَلَوْلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُسَبِّحِينَ آیهٔ ۱۴۳

و اگر او از تسبیح‌کنندگان نبود...

لَلَبِثَ فِى بَطْنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ آیهٔ ۱۴۴

تا روز قیامت در شکم ماهی می‌ماند!

فَنَبَذْنَـٰهُ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌ آیهٔ ۱۴۵

(به هر حال ما او را رهایی بخشیدیم و) او را در یک سرزمین خشک خالی از گیاه افکندیم در حالی که بیمار بود!

وَأَنۢبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ آیهٔ ۱۴۶

و بوته کدوئی بر او رویاندیم (تا در سایه برگهای پهن و مرطوبش آرامش یابد)!

وَأَرْسَلْنَـٰهُ إِلَىٰ مِا۟ئَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ آیهٔ ۱۴۷

و او را به سوی جمعیّت یکصد هزار نفری -یا بیشتر- فرستادیم!

فَـَٔامَنُوا۟ فَمَتَّعْنَـٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍ آیهٔ ۱۴۸

آنها ایمان آوردند، از این رو تا مدّت معلومی آنان را از مواهب زندگی بهره‌مند ساختیم!

فَٱسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّكَ ٱلْبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلْبَنُونَ آیهٔ ۱۴۹

از آنان بپرس: آیا پروردگارت دخترانی دارد و پسران از آن آنهاست؟!

أَمْ خَلَقْنَا ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ إِنَـٰثًا وَهُمْ شَـٰهِدُونَ آیهٔ ۱۵۰

آیا ما فرشتگان را مؤنث آفریدیم و آنها ناظر بودند؟!

أَلَآ إِنَّهُم مِّنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ آیهٔ ۱۵۱

بدانید آنها با این تهمت بزرگشان می‌گویند:

وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمْ لَكَـٰذِبُونَ آیهٔ ۱۵۲

«خداوند فرزند آورده!» ولی آنها به یقین دروغ می‌گویند!

أَصْطَفَى ٱلْبَنَاتِ عَلَى ٱلْبَنِينَ آیهٔ ۱۵۳

آیا دختران را بر پسران ترجیح داده است؟!

مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ آیهٔ ۱۵۴

شما را چه شده است؟! چگونه حکم می‌کنید؟! (هیچ می‌فهمید چه می‌گویید؟!)

أَفَلَا تَذَكَّرُونَ آیهٔ ۱۵۵

آیا متذکّر نمی‌شوید؟!

أَمْ لَكُمْ سُلْطَـٰنٌ مُّبِينٌ آیهٔ ۱۵۶

یا شما دلیل روشنی در این باره دارید؟

فَأْتُوا۟ بِكِتَـٰبِكُمْ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ آیهٔ ۱۵۷

کتابتان را بیاورید اگر راست می‌گویید!

وَجَعَلُوا۟ بَيْنَهُۥ وَبَيْنَ ٱلْجِنَّةِ نَسَبًا ۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ ٱلْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ آیهٔ ۱۵۸

آنها [= مشرکان‌] میان او [= خداوند] و جنّ، (خویشاوندی و) نسبتی قائل شدند؛ در حالی که جنّیان بخوبی می‌دانند که این بت‌پرستان در دادگاه الهی احضار می‌شوند!

سُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ آیهٔ ۱۵۹

منزّه است خداوند از آنچه توصیف می‌کنند،

إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ آیهٔ ۱۶۰

مگر بندگان مخلص خدا!

فَإِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ آیهٔ ۱۶۱

شما و آنچه را پرستش می‌کنید،

مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَـٰتِنِينَ آیهٔ ۱۶۲

هرگز نمی‌توانید کسی را (با آن) فریب دهید،

إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ ٱلْجَحِيمِ آیهٔ ۱۶۳

مگر آنها که در آتش دوزخ وارد می‌شوند!

وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ آیهٔ ۱۶۴

و هیچ یک از ما نیست جز آنکه مقام معلومی دارد؛

وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلصَّآفُّونَ آیهٔ ۱۶۵

و ما همگی (برای اطاعت فرمان خداوند) به صف ایستاده‌ایم؛

وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلْمُسَبِّحُونَ آیهٔ ۱۶۶

و ما همه تسبیح‌گوی او هستیم!

وَإِن كَانُوا۟ لَيَقُولُونَ آیهٔ ۱۶۷

آنها پیوسته می‌گفتند:

لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِكْرًا مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ آیهٔ ۱۶۸

«اگر یکی از کتابهای پیشینیان نزد ما بود،

لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ آیهٔ ۱۶۹

به یقین، ما بندگان مخلص خدا بودیم!»

فَكَفَرُوا۟ بِهِۦ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ آیهٔ ۱۷۰

(امّا هنگامی که این کتاب بزرگ آسمانی بر آنها نازل شد،) به آن کافر شدند؛ ولی بزودی (نتیجه کار خود را) خواهند دانست!

وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۱۷۱

وعده قطعی ما برای بندگان فرستاده ما از پیش مسلّم شده...

إِنَّهُمْ لَهُمُ ٱلْمَنصُورُونَ آیهٔ ۱۷۲

که آنان یاری شدگانند،

وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلْغَـٰلِبُونَ آیهٔ ۱۷۳

و لشکر ما پیروزند!

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ آیهٔ ۱۷۴

از آنها [= کافران‌] روی بگردان تا زمان معیّنی (که فرمان جهاد فرارسد)!

وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ آیهٔ ۱۷۵

و وضع آنها را بنگر (چه بی‌محتواست) اما بزودی (نتیجه اعمال خود را) می‌بینند!

أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ آیهٔ ۱۷۶

آیا آنها برای عذاب ما شتاب می‌کنند؟!

فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلْمُنذَرِينَ آیهٔ ۱۷۷

امّا هنگامی که عذاب ما در آستانه خانه‌هایشان فرود آید، انذارشدگان صبحگاه بدی خواهند داشت!

وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ آیهٔ ۱۷۸

از آنان روی بگردان تا زمان معیّنی!

وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ آیهٔ ۱۷۹

و وضع کارشان را ببین؛ آنها نیز به زودی (نتیجه اعمال خود را) می‌بینند!

سُبْحَـٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ آیهٔ ۱۸۰

منزّه است پروردگار تو، پروردگار عزّت (و قدرت) از آنچه آنان توصیف می‌کنند.

وَسَلَـٰمٌ عَلَى ٱلْمُرْسَلِينَ آیهٔ ۱۸۱

و سلام بر رسولان!

وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ آیهٔ ۱۸۲

حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است!